บทความวิชาการ
บทบาทของสมุนไพรต่อระบบภูมิคุ้มกัน
ชื่อบทความ บทบาทของสมุนไพรต่อระบบภูมิคุ้มกัน
ผู้เขียนบทความ รศ.ดร.ภญ.อรสร สารพันโชติวิทยา
สถาบันหลัก คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
รหัสกิจกรรม 1007-1-000-004-09-2563
ผู้ผลิตบทความ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
การเผยแพร่บทความ เฉพาะสมาชิกผู้ผลิตบทความ  
วันที่ได้รับการรับรอง 21 ก.ย. 2563
วันที่หมดอายุ 20 ก.ย. 2564
หน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่อง 2.5 หน่วยกิต
บทคัดย่อ
ในสภาวการณ์ปัจจุบันที่มนุษย์กำลังเผชิญอันตรายจากการระบาดของโรคติดเชื้อและมลพิษทางสิ่งแวดล้อม การใช้สมุนไพรปรับภูมิคุ้มกันจึงเป็นเรื่องที่มีความน่าสนใจอย่างมาก สมุนไพรเป็นแหล่งทรัพยากรสำคัญของสารต้นแบบ (leads) ในการออกแบบและพัฒนายา มีงานวิจัยแสดงให้เห็นว่าสมุนไพรหลายชนิดมีผลต่อระบบภูมิคุ้มกันโดยอาจมีผลกระตุ้นหรือกดภูมิคุ้มกัน การใช้พืชสมุนไพรปรับภูมิคุ้มกันนั้นอาจนำไปประยุกต์ใช้เพื่อช่วยให้ร่างกายมีสุขภาพแข็งแรง หรือบำบัดอาการและโรคที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน และเป็นทางเลือกในการบรรเทาอาการข้างเคียงหรือร่วมรักษาด้วยเคมีบำบัด ซึ่งความสำเร็จในการแยกสารที่มีฤทธิ์ต่อภูมิคุ้มกันจากพืชจะสามารถช่วยลดปัญหาจากการใช้ยาสังเคราะห์ที่มีราคาสูงและมีผลข้างเคียงมากได้ บทความนี้จะกล่าวถึงความสำคัญของพืชสมุนไพรในฐานะแหล่งผลิตโมเลกุลสารปรับภูมิคุ้มกันหลากหลายชนิดที่มีความเป็นไปได้ในการใช้เพื่อสุขภาพมนุษย์ ตลอดจนวิธีการทดสอบทางภูมิคุ้มกันและการพัฒนางานวิจัยสารปรับภูมิคุ้มกันในปัจจุบันและอนาคต โดยแสดงตัวอย่างรายงานการวิจัยสมุนไพรที่คนไทยรู้จักกันดีและมีผลต่อภูมิคุ้มกัน เช่น ฟ้าทะลายโจร ขมิ้นชัน พริก และชาเขียว สมุนไพรเหล่านี้มีผลการศึกษาในระดับพรีคลินิกว่ามีผลต่อระบบภูมิคุ้มกันที่มีประสิทธิภาพ แม้กระนั้นงานวิจัยในระดับคลินิกก็ไม่ได้มุ่งเน้นการวิจัยฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกันหรือต้านอักเสบพื้นฐาน แต่เป็นการวิจัยโรคต่าง ๆ ที่มีความเชื่อมโยงกับภูมิคุ้มกันและการอักเสบ และพบว่าการออกแบบการวิจัยบางส่วนยังไม่สมบูรณ์มากนัก จึงมีผลต่อความเชื่อมั่นในการนำสมุนไพรปรับภูมิคุ้มกันเหล่านี้ไปใช้ในทางคลินิกอย่างเป็นรูปธรรม การพัฒนางานวิจัยในอนาคตจึงควรกำหนดทิศทางเพื่อปรับปรุงการออกแบบการศึกษาในระดับคลินิกเพื่อให้ได้ผลการทดลองมีความน่าเชื่อถือและอ้างอิงได้
คำสำคัญ
บทบาทของสมุนไพรต่อระบบภูมิคุ้มกัน