บทความวิชาการ
Levodopa-induced peripheral neuropathy
ชื่อบทความ Levodopa-induced peripheral neuropathy
ผู้เขียนบทความ นสภ.เกียรติศักดิ์ มุ่งอุ่นกลาง และ อ.สิรนันท์ กลั่นบุศย์
สถาบันหลัก คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
รหัสกิจกรรม 1008-1-000-004-12-2564
ผู้ผลิตบทความ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
การเผยแพร่บทความ ผู้ประกอบวิชาชีพทุกคน 
วันที่ได้รับการรับรอง 26 ธ.ค. 2564
วันที่หมดอายุ 25 ธ.ค. 2565
หน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่อง 3 หน่วยกิต
บทคัดย่อ
การเกิดภาวะปลายประสาทอักเสบในผู้ป่วยโรคพาร์กินสันที่ได้รับยา levodopa ยังไม่ทราบกลไกที่ทำให้เกิดภาวะนี้อย่างแน่ชัด คาดว่าอาจมีความเกี่ยวข้องกับกระบวนการ metabolic pathways ของยา levodopa ที่ส่งผลให้เกิดการสะสมของสารที่เป็นพิษต่อระบบประสาท คือ homocysteine (HCY) และ methylmalonic acid (MMA) โดยพบความชุกการเกิด PN ในผู้ป่วยที่ได้รับ levodopa รูบแบบรับประทาน (oral levodopa) ได้ 30.2% ส่วนการใช้ยา levodopa/carbidopa ชนิดเจลผ่านทางสายหน้าท้องเข้าสู่ลำไส้เล็กอย่างต่อเนื่อง (levodopa/carbidopa intestinal gel infusion; LCIG) จะพบความชุกการเกิด PN ได้สูงถึง 42.1% โดยผู้ป่วยที่เกิด Levodopa-induced peripheral neuropathy ทั้งในกลุ่มที่ได้รับ oral levodopa และกลุ่มที่ได้รับ LCIG พบว่ามีความสัมพันธ์ของการเกิด PN กับขนาดยา levodopa ที่สูงขึ้น และมีความสัมพันธ์กับการมีระดับ HCY และ MMA ที่สูงขึ้น แต่มีระดับ vitamin B12 และ vitamin B6 ที่ลดลง โดยระยะเวลาที่ทำให้เกิดภาวะ PN ในผู้ป่วยที่ได้รับ oral levodopa เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ โดยกลุ่มที่ได้รับยานาน ≥ 3 ปี จะเกิดภาวะนี้ได้มากกว่ากลุ่มที่ได้รับยาเป็นเวลาสั้นกว่านี้ ประมาณ 3 เท่า ขณะที่การเกิด PN ในกลุ่ม LCIG ระยะเวลาที่ทำให้เกิดอาการหลังได้รับยาจะเกิดได้เร็วกว่า โดยเป็นแบบ acute onset และ subacute onset
คำสำคัญ
levodopa, peripheral neuropathy, homocysteine, methylmalonic acid