บทความวิชาการ
ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนเดี่ยว (Progestin only pill; POPs)
ชื่อบทความ ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนเดี่ยว (Progestin only pill; POPs)
ผู้เขียนบทความ ดร.ภญ. ภัณฑิรา ปริญญารักษ์ และ ดร.ภก. กิติยศ ยศสมบัติ
สถาบันหลัก คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
รหัสกิจกรรม 1003-1-000-002-04-2564
ผู้ผลิตบทความ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
การเผยแพร่บทความ ผู้ประกอบวิชาชีพทุกคน 
วันที่ได้รับการรับรอง 19 เม.ย. 2564
วันที่หมดอายุ 18 เม.ย. 2565
หน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่อง 2.5 หน่วยกิต
บทคัดย่อ
การใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดเป็นวิธีป้องกันการตั้งครรภ์ที่ได้รับความนิยมอย่างมากในปัจจุบัน แม้ว่ายาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมจะมีการใช้อย่างแพร่หลายมาเป็นระยะเวลานาน แต่พบข้อมูลความเสี่ยงและอาการข้างเคียงที่เกิดจาก estrogen เช่น อาการไม่พึงประสงค์ต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด การใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนเดี่ยวจึงเป็นทางเลือกในการคุมกำเนิดโดยเฉพาะยาคุมกำเนิดที่มีส่วนประกอบของ desogestrel ที่เป็น progestin รุ่นใหม่ พบว่ามีประสิทธิภาพใกล้เคียงกับยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม ไม่มีผลต่อคุณภาพและปริมาณการผลิตน้ำนมมารดา และมีประสิทธิภาพดีแม้จะบริหารยาล่าช้ากว่ากำหนดถึง 12 ชั่วโมงซึ่งเป็นข้อดีที่เหนือกว่ายาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนเดี่ยวที่มีส่วนประกอบของ progestin รุ่นเก่า ข้อมูลความปลอดภัยพบว่าการรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนเดี่ยวไม่สัมพันธ์กับความเสี่ยงของการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ต่อหัวใจและหลอดเลือดและมะเร็งเต้านม ดังนั้นยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนเดี่ยวที่มีส่วนประกอบของ progestin รุ่นใหม่ จึงเป็นทางเลือกที่ดีในการคุมกำเนิดโดยเฉพาะในผู้ที่มีข้อห้ามใช้ของฮอร์โมน estrogen ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ต่อหัวใจและหลอดเลือด ผู้ที่มีความเสี่ยงของโรคมะเร็งเต้านม และสตรีหลังคลอดทั้งที่ให้นมบุตรหรือไม่ก็ตาม
คำสำคัญ
ยาเม็ดคุมกำเนิดฮอร์โมนเดี่ยว, ประสิทธิภาพ, ความปลอดภัย, Progestin only pill, Minipill