ภาวะโปรตีนรั่วในปัสสาวะ (Proteinuria) เป็นหนึ่งในตัวบ่งชี้สำคัญของความผิดปกติของไต โดยเฉพาะโรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease; CKD) ซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทยและทั่วโลก ภาวะดังกล่าวสามารถพบได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นของโรค แม้ว่าผู้ป่วยจะยังไม่มีอาการแสดงหรือมีค่าการทำงานของไตอยู่ในเกณฑ์ปกติ นอกจากนี้ ภาวะโปรตีนรั่วในปัสสาวะยังมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงต่อการดำเนินโรคไตเรื้อรังและการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจและหลอดเลือด ดังนั้น การตรวจคัดกรองและประเมินภาวะโปรตีนรั่วในปัสสาวะอย่างเหมาะสมจึงมีความสำคัญต่อการค้นหาผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง การวินิจฉัยโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้น และการวางแผนดูแลรักษาเพื่อชะลอการเสื่อมของไตและลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว
ในปัจจุบันการตรวจคัดกรองภาวะโปรตีนรั่วในปัสสาวะ สามารถดำเนินการได้ด้วยเครื่องมือและวิธีการที่หลากหลาย เช่น การตรวจปัสสาวะด้วยแถบทดสอบ (Urine Dipstick) และการตรวจอัตราส่วนอัลบูมินต่อครีเอตินินในปัสสาวะ (Urine Albumin-to-Creatinine Ratio; UACR) อย่างไรก็ตาม เครื่องมือแต่ละประเภทมีข้อดี ข้อจำกัด และความเหมาะสมในการใช้งานที่แตกต่างกัน รวมถึงจำเป็นต้องมีความรู้ในการแปลผล การประเมินปัจจัยที่อาจส่งผลต่อผลการตรวจ และการพิจารณาตรวจยืนยันหรือส่งต่อผู้ป่วยเพื่อรับการวินิจฉัยและดูแลรักษาอย่างเหมาะสม
เภสัชกรชุมชนเป็นบุคลากรทางสาธารณสุขที่ประชาชนสามารถเข้าถึงได้ง่าย และมีบทบาทสำคัญในการดูแลสุขภาพระดับปฐมภูมิ จึงมีโอกาสในการค้นหาและประเมินผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะโปรตีนรั่วในปัสสาวะ รวมถึงการให้คำแนะนำเกี่ยวกับการตรวจคัดกรอง การประเมินความเสี่ยงของโรคไตเรื้อรัง การดูแลการใช้ยา การส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ตลอดจนการติดตามและส่งต่อผู้ป่วยเข้าสู่ระบบบริการสุขภาพอย่างเหมาะสม ซึ่งอาจช่วยเพิ่มโอกาสในการตรวจพบความผิดปกติของไตตั้งแต่ระยะเริ่มต้นและส่งเสริมการดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง

1 เพื่อส่งเสริมความรู้และความเข้าใจของเภสัชกรชุมชน เกี่ยวกับความสำคัญของภาวะโปรตีนรั่วในปัสสาวะความสัมพันธ์กับโรคไตเรื้อรังและโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง
2 เพื่อพัฒนาความรู้และทักษะของเภสัชกรชุมชนในการคัดกรองภาวะโปรตีนรั่วในปัสสาวะ การเลือกใช้เครื่องมือคัดกรอง และการแปลผลตรวจเบื้องต้นได้อย่างเหมาะสม
3 เพื่อเสริมสร้างศักยภาพของเภสัชกรชุมชนในการประเมินความเสี่ยง การให้คำแนะนำด้านการใช้ยาและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ตลอดจนการติดตามและส่งต่อผู้ป่วยที่ตรวจพบภาวะโปรตีนรั่วในปัสสาวะอย่างเหมาะสม
4 เพื่อส่งเสริมบทบาทของเภสัชกรชุมชนในการค้นหาผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง การป้องกันและชะลอการดำเนินโรคไตเรื้อรัง และการดูแลผู้ป่วยร่วมกับบุคลากรทางการแพทย์ในระบบบริการสุขภาพ

Chronic Kidney Disease; CKD) , Proteinuria Urine Dipstick , Urine Albumin-to-Creatinine Ratio; UACR