ปัจจุบันการบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยวิกฤตมีความสำคัญเพิ่มขึ้นอย่างมาก เนื่องจากผู้ป่วยกลุ่มนี้มักมีความซับซ้อนของโรค มีการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาอย่างรวดเร็ว และได้รับยาหลายชนิดร่วมกัน ส่งผลให้การเลือกใช้ยาและการปรับขนาดยาอย่างเหมาะสมมีบทบาทสำคัญต่อผลลัพธ์ทางการรักษา ความปลอดภัย และการลดความเสี่ยงจากการใช้ยาที่อาจเกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งยาที่มีช่วงการรักษาแคบ ยาที่ต้องอาศัยการติดตามระดับยาในเลือด หรือยาที่ประสิทธิผลขึ้นกับการบรรลุเป้าหมายทางเภสัชจลนศาสตร์/เภสัชพลศาสตร์ ในผู้ป่วยวิกฤต การเปลี่ยนแปลงทางเภสัชจลนศาสตร์เกิดขึ้นได้บ่อยและมีนัยสำคัญ เช่น การเปลี่ยนแปลงของปริมาตรกระจายยา การทำงานของไตและตับที่แปรผันอย่างรวดเร็ว ภาวะ augmented renal clearance การได้รับสารน้ำจำนวนมาก การใช้เครื่องช่วยพยุงอวัยวะ เช่น continuous renal replacement therapy (CRRT) หรือ extracorporeal membrane oxygenation (ECMO) ตลอดจนภาวะ hypoalbuminemia และความไม่คงที่ของการไหลเวียนโลหิต ปัจจัยเหล่านี้ทำให้การใช้ขนาดยามาตรฐานตามแนวทางทั่วไปอาจไม่เพียงพอหรือไม่เหมาะสมในผู้ป่วยเฉพาะราย และอาจนำไปสู่การรักษาที่ไม่ได้ผลหรือเกิดพิษจากยาได้
แม้ว่าการประยุกต์ใช้เภสัชจลนศาสตร์แบบดั้งเดิม (Traditional Pharmacokinetics) และการติดตามระดับยาในเลือด (Therapeutic Drug Monitoring; TDM) จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการประเมินและปรับขนาดยา แต่ในหลายสถานการณ์ของผู้ป่วยวิกฤต วิธีการดังกล่าวอาจมีข้อจำกัด เช่น ต้องอาศัยการเก็บตัวอย่างหลายเวลา ใช้สมมติฐานที่ไม่สอดคล้องกับสภาวะจริงของผู้ป่วย หรือไม่สามารถสะท้อนความแปรปรวนระหว่างบุคคลได้อย่างครอบคลุม ในช่วงที่ผ่านมา ความรู้ด้านเภสัชจลนศาสตร์ประชากร (Population Pharmacokinetics; PopPK) ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการพัฒนาแนวทางการปรับขนาดยาแบบแม่นยำ โดยอาศัยแบบจำลองที่รวบรวมข้อมูลจากประชากรผู้ป่วยจำนวนมากร่วมกับข้อมูลเฉพาะของผู้ป่วยรายบุคคล เพื่อคาดการณ์การได้รับยาและสนับสนุนการตัดสินใจในการปรับขนาดยาได้อย่างเหมาะสมยิ่งขึ้น
แนวคิด PopPK-guided precision dosing จึงเป็นเครื่องมือที่มีศักยภาพในการเชื่อมโยงองค์ความรู้จากงานวิจัยสู่การดูแลผู้ป่วยจริงข้างเตียง โดยช่วยให้บุคลากรทางสุขภาพ โดยเฉพาะเภสัชกรคลินิก สามารถตีความข้อมูลผู้ป่วย ร่วมกับข้อมูลระดับยา ค่าการทำงานของอวัยวะ และปัจจัยร่วมอื่น ๆ เพื่อออกแบบการให้ยาที่เหมาะสมเฉพาะรายได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันจะนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพการบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยวิกฤต และเสริมสร้างบทบาทของเภสัชกรในทีมสหสาขาวิชาชีพ
ดังนั้น คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร จึงเห็นสมควรจัดโครงการอภิปรายงานด้านการบริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยวิกฤต เรื่อง “Clinical Pharmacokinetic in Action: Population Pharmacokinetic-Guided Precision Dosing at the Bedside” เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางเภสัชจลนศาสตร์ในผู้ป่วยวิกฤต เปรียบเทียบแนวคิดระหว่าง traditional pharmacokinetics กับ population pharmacokinetics และส่งเสริมการประยุกต์ใช้ Pop PK ในการปรับขนาดยาแก่ผู้ป่วยจริงข้างเตียง ผ่านการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ประสบการณ์การปฏิบัติงาน และกรณีศึกษาที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดการต่อยอดสู่การเรียนการสอน การวิจัย และการปฏิบัติงานด้านบริบาลทางเภสัชกรรมต่อไป

1.เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถเข้าใจความแตกต่างระหว่างแนวคิดเภสัชจลนศาสตร์แบบดั้งเดิม (Traditional Pharmacokinetics) กับเภสัชจลนศาสตร์ประชากร (Population Pharmacokinetics) รวมทั้งข้อดี ข้อจำกัด และบริบทที่เหมาะสมต่อการนำไปใช้ในทางคลินิก
2.เพื่อส่งเสริมการประยุกต์ใช้ความรู้ด้าน Population Pharmacokinetics ร่วมกับข้อมูลทางคลินิกและการติดตามระดับยา เพื่อการปรับขนาดยาแบบแม่นยำในผู้ป่วยวิกฤต ณ ข้างเตียง
3.เพื่อเปิดโอกาสให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ มุมมอง และกรณีศึกษาทางคลินิกที่เกี่ยวข้องกับการประยุกต์ใช้ PopPK-guided precision dosing ในการบริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยวิกฤต
4.เพื่อพัฒนาและต่อยอดแนวทางการปฏิบัติงานด้านบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยวิกฤต ให้สอดคล้องกับองค์ความรู้สมัยใหม่และการดูแลผู้ป่วยเฉพาะรายอย่างเหมาะสม

Facebook : SURP - Silpakorn University Residency and Practice Program Email แหล่งฝึกของฝ่ายวิชาชีพ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ลงทะเบียนฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย ที่ https://forms.gle/2mDosqW8Ee7Kc3Pr8