ปัญหายาเสพติดเป็นปัญหาระดับชาติที่ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อความมั่นคง เศรษฐกิจ และสังคมของประเทศไทยมาอย่างต่อเนื่อง รัฐบาลได้ให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยได้มีการปฏิรูปกฎหมายยาเสพติดครั้งสำคัญ คือ ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2564 โดยเปลี่ยนมุมมองต่อผู้ติดยาเสพติดจากการเป็น "ผู้กระทำความผิด" สู่การเป็น "ผู้ป่วย" ที่สมควรได้รับการบำบัดรักษาและฟื้นฟูอย่างเป็นระบบ เพื่อให้สามารถกลับคืนสู่สังคมและใช้ชีวิตได้อย่างปกติสุข กระทรวงสาธารณสุขในฐานะหน่วยงานหลักในการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติด ได้กำหนดแนวทางการดำเนินงานที่สอดคล้องกับประมวลกฎหมายยาเสพติดฉบับใหม่ โดยหนึ่งในแนวทางการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดกลุ่มโอปิออยด์ (Opioids) ที่มีประสิทธิภาพและได้รับการยอมรับในระดับสากล คือ การบำบัดรักษาระยะยาวด้วยยาเมทาโดน (Methadone Maintenance Treatment: MMT) ซึ่งเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 ที่มีบทบาทสำคัญในการลดอาการถอนยา ลดความอยากยา และช่วยให้ผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันและประกอบอาชีพได้ ลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติดผิดกฎหมาย และลดการก่ออาชญากรรมที่เกี่ยวเนื่อง

การบริหารจัดการยาเมทาโดนในสถานพยาบาลนั้นมีความซับซ้อนและต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่เข้มงวด เนื่องจากเป็นยาที่มีความเสี่ยงสูง หากใช้อย่างไม่ถูกต้องอาจก่อให้เกิดอันตรายถึงชีวิตได้ เภสัชกร จึงเป็นบุคลากรทางการแพทย์ที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในกระบวนการนี้ ตั้งแต่การจัดหา การเก็บรักษา การควบคุม การจ่ายยาตามคำสั่งแพทย์ การให้คำปรึกษาแก่ผู้ป่วยและบุคลากรทางการแพทย์ การติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา ไปจนถึงการจัดทำรายงานตามกฎหมาย เพื่อให้เกิดความปลอดภัยและประสิทธิภาพสูงสุดในการรักษา ตามประกาศคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขการจัดตั้งและการรับรองคุณภาพสถานพยาบาลยาเสพติด สถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๖๕ ได้กำหนดไว้อย่างชัดเจนว่า กรณีที่สถานพยาบาลยาเสพติดมีการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดด้วยยาเมทาโดนระยะยาว (MMT) ต้องจัดให้มีผู้ประกอบวิชาชีพเภสัชกรรมที่ผ่านการอบรมหลักสูตรของบุคลากรสถานพยาบาลยาเสพติดที่คณะอนุกรรมการกำหนด อย่างน้อยหนึ่งคนเป็นผู้ให้บริการตลอดเวลาที่เปิดให้บริการ ข้อกำหนดดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นที่เภสัชกรผู้ปฏิบัติงานด้านนี้ต้องมีองค์ความรู้และทักษะเฉพาะทางที่ทันสมัยและเป็นไปตามมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ

อย่างไรก็ตาม จากการเปลี่ยนแปลงของประมวลกฎหมายยาเสพติดและอนุบัญญัติที่เกี่ยวข้อง ทำให้แนวปฏิบัติในการบำบัดรักษาและการควบคุมยาเมทาโดนมีการปรับปรุงให้สอดคล้องกัน ปัจจุบันอาจยังมีเภสัชกรจำนวนไม่น้อยที่ยังขาดความรู้ความเข้าใจเชิงลึกและขาดทักษะที่จำเป็นในการบริหารจัดการยาเมทาโดนตามแนวทางที่กำหนด ซึ่งอาจนำไปสู่ความเสี่ยงด้านบำบัดรักษา การไม่ปฏิบัติตามกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง และส่งผลให้ผลลัพธ์การบำบัดรักษาไม่เป็นไปตามเป้าหมาย

ด้วยเหตุนี้ กรมการแพทย์ โดยกลุ่มธัญญารักษ์ 6+1 จึงดำเนินการจัดโครงการประชุมเชิงปฏิบัติการพัฒนาศักยภาพเภสัชกรด้านการบำบัดยาและสารเสพติด : ยาเมทาโดน เพื่อเป็นการยกระดับความรู้ ความสามารถ และทักษะของเภสัชกรให้สามารถปฏิบัติงานในการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดด้วยยาเมทาโดนได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย มีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับมาตรฐานวิชาชีพและข้อกฎหมายที่บังคับใช้ อันจะนำไปสู่การเพิ่มคุณภาพการบริการ ลดความเสี่ยงของผู้ป่วย และสนับสนุนนโยบายการแก้ไขปัญหายาเสพติดของประเทศให้บรรลุผลสำเร็จตามเป้าประสงค์ต่อไป

1. เพื่อพัฒนาทักษะของเภสัชกรในการบริหารจัดการยาเมทาโดนในสถานพยาบาลให้เป็นไปตามมาตรฐานวิชาชีพและกฎหมายอย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ
2. เพื่อสร้างเครือข่ายเภสัชกรผู้ปฏิบัติงานด้านยาเสพติด สำหรับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และให้คำปรึกษาระหว่างกัน

ยาและสารเสพติด, เมทาโดน, Methadone Maintenance Therapy (MMT)

สมัครผ่านลิงค์ https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfQ8w3DW7h1WtlTBg1EHxctusx85QkU0anc1IxnNiSqtL-NEw/viewform