การแพทย์แม่นยำ (precision medicine) ตามความหมายขององค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (US FDA) หมายถึงการแพทย์แนวใหม่ที่รักษาหรือป้องกันโรคให้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละรายโดยคำนึงถึงพันธุกรรม สิ่งแวดล้อม และการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้ป่วยรายนั้น ปัจจุบันการแพทย์แม่นยำมีบทบาทสำคัญในการรักษาโรคเรื้อรังต่างๆ เช่น โรคมะเร็ง ดังนั้น บุคลากรทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับการรักษาผู้ป่วยโดยตรงจึงจำเป็นต้องมีความรู้ความเข้าใจในหลักการของการแพทย์แม่นยำ เพื่อที่จะได้ปฏิบัติงานในวิชาชีพได้ทันความก้าวหน้าของวิทยาการ
มะเร็งเป็นโรคที่ซับซ้อนและมีอุบัติการณ์สูง จากรายงานสถิติรายปีประเทศไทย พ.ศ. 2568 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติพบว่าโรคมะเร็งเป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่งของคนไทย การรักษาโรคมะเร็งที่รู้จักกันแต่ดั้งเดิมคือการรักษาโดยใช้ยาเคมีบำบัด ซึ่งมักพบเสมอว่าผู้ป่วยบางรายใช้ยาแล้วไม่ได้ผล ทั้งนี้เป็นเพราะการรักษาโดยใช้ยาเคมีบำบัดเป็นการรักษาแบบครอบคลุม (one-size-fits-all) ที่รักษาผู้ป่วยทุกคนด้วยยาชนิดเดียวกัน ในขนาดเดียวกัน โดยไม่ได้คำนึงถึงปัจจัยที่อาจแตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละราย โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัจจัยทางพันธุกรรมซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรคมะเร็ง และเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยแต่ละรายตอบสนองต่อยาไม่เหมือนกันทั้งในแง่ประสิทธิผลและพิษของยา ด้วยเหตุนี้แนวทางการรักษาโรคมะเร็งในทศวรรษที่ผ่านมาจึงเปลี่ยนผ่านจากการใช้ยาเคมีบำบัดไปสู่การรักษาตามหลักการของการแพทย์แม่นยำ เช่น การรักษาแบบมุ่งเป้า (targeted therapy) และภูมิคุ้มกันบำบัด (immunotherapy) เพื่อเพิ่มประสิทธิผลในการรักษาและลดการเกิดพิษจากการใช้ยา
การรักษาโรคมะเร็งตามหลักการของการแพทย์แม่นยำมีความซับซ้อนสูง และจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทีมสหวิชาชีพในการบริหารจัดการยาที่เฉพาะเจาะจงต่อตัวบุคคล บุคลากรทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับการรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งจึงจำเป็นต้องมีความรู้อณูพันธุศาสตร์ (molecular genetics) และจีโนมิกส์ (genomics) ของโรคมะเร็ง เพราะเป็นพื้นฐานสำคัญที่นำไปสู่ความเข้าใจในการวางแผนการรักษาผู้ป่วยในทางคลินิก ซึ่งต้องมีการตรวจทางเภสัชพันธุศาสตร์ (pharmacogenomics) และแปลผลตรวจเพื่อทำนายผลการรักษาและป้องกันอาการไม่พึงประสงค์รุนแรงจากการใช้ยา เช่น การตรวจยีน DPYD ก่อนให้ยา 5-fluorouracil หรือการตรวจยีน TPMT ก่อนให้ยาในกลุ่ม thiopurines เป็นต้น
เภสัชกรเป็นบุคลากรทางการแพทย์ที่มีบทบาทหลักในการรักษาผู้ป่วยตามแนวทางการแพทย์แม่นยำ ภารกิจสำคัญของเภสัชกรในยุคการแพทย์แม่นยำประกอบด้วย (1) การแปลผลตรวจทางเภสัชพันธุศาสตร์และเชื่อมโยงผลตรวจกับแผนการรักษาทางคลินิก (clinical interpretation) (2) การปรับขนาดยาและให้คำแนะนำการปรับขนาดยาตามยีนและสภาวะของผู้ป่วย (dose optimization) (3) การบริบาลทางเภสัชกรรม การติดตามและเฝ้าระวังผลข้างเคียงของยาที่มีความจำเพาะสูง (pharmaceutical care)
ด้วยเหตุผลดังกล่าวข้างต้น ประกอบกับความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วของวิทยาการด้านอณูพันธุศาสตร์และจีโนมิกส์ที่ทำให้แนวทางเวชปฏิบัติ (clinical guidelines) ของโรคมะเร็งมีการปรับปรุงให้ทันสมัยตามวิทยาการอย่างต่อเนื่อง เภสัชกรและบุคลากรทางการแพทย์จึงจำเป็นต้องได้รับการเพิ่มพูนความรู้และทักษะด้านนี้ เพื่อให้สามารถส่งมอบการบริบาลที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงสุดแก่ผู้ป่วยโรคมะเร็ง ดังนั้น คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ร่วมกับโรงพยาบาลพญาไท 1 จึงจัดโครงการประชุมวิชาการเรื่อง มะเร็งจีโนมิกส์และการแพทย์แม่นยำโรคมะเร็ง (cancer genomics and precision cancer medicine) เพื่อปิดช่องว่างทางความรู้ให้แก่เภสัชกรและบุคลากรทางการแพทย์ ซึ่งจะช่วยพัฒนาและยกระดับการสาธารณสุขของประเทศให้เท่าเทียมอารยประเทศ

โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมเภสัชกรและบุคลากรทางการแพทย์ด้านต่างๆ ดังนี้
1. เพิ่มพูนความรู้พื้นฐานจีโนมิกส์ของโรคมะเร็ง และหลักการรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งตามแนวทางของการแพทย์แม่นยำ
2. พัฒนาทักษะการแปลผลตรวจทางเภสัชพันธุศาสตร์และผลตรวจพันธุกรรมจากเทคนิค next generation sequencing
3. เสริมบทบาทและพัฒนาศักยภาพของเภสัชกรในการดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็งตามแนวทางการแพทย์แม่นยำเพื่อเพิ่มประสิทธิผลและความปลอดภัยของการรักษาโรคมะเร็ง
4. สนับสนุนการทำงานร่วมกันในฐานะทีมสหสาขาวิชาชีพ

ลงทะเบียนออนไลน์ได้ที่ https://pharmacy.su.ac.th/dis/training/