บทความวิชาการ
ผลของ PM2.5 ต่อยีนไซโตโครม พี 450 1
ชื่อบทความ ผลของ PM2.5 ต่อยีนไซโตโครม พี 450 1
ผู้เขียนบทความ ศาสตราจารย์ ดร.กนกวรรณ จารุกำจร* และ ภัทรภร มณีโชติ
สถาบันหลัก คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
รหัสกิจกรรม 1005-1-000-004-12-2563
ผู้ผลิตบทความ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
การเผยแพร่บทความ ผู้ประกอบวิชาชีพทุกคน 
วันที่ได้รับการรับรอง 31 ธ.ค. 2563
วันที่หมดอายุ 30 ธ.ค. 2564
หน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่อง 2.5 หน่วยกิต
บทคัดย่อ
มลพิษทางอากาศเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่กำลังได้รับความสนใจอย่างจริงจังเนื่องจากเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ส่งผลต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม PM2.5 (fine particulate matter) เป็นฝุ่นละอองขนาดเล็กที่ประกอบด้วยสารประกอบเชิงซ้อนหลายชนิด โดยสารที่มักก่อให้เกิดอันตรายโดยการสัมผัส ได้แก่ โลหะ สารกลุ่ม polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) สารกลุ่ม volatile organic compounds (VOCs) นอกจากนี้สารเหล่านี้ยังก่อพิษต่อร่างกายโดยเฉพาะระบบทางเดินหายใจ และระบบหัวใจและหลอดเลือด (Dagher et al., 2006) การเติบโตทางอุตสาหกรรมและความเจริญทางเทคโนโลยีที่เพิ่มขึ้นส่งผลให้ปริมาณ PM2.5 มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะชุมชนเมืองที่มีโรงงานอุตสาหกรรมและการจราจรแออัด คุณสมบัติทางเคมีและกายภาพของ PM2.5 จะแตกต่างกันตามสภาพแวดล้อม โดยสารที่มักพบใน PM2.5 ในเขตชุมชนเมือง ได้แก่ inorganic ion, total carbon สารกลุ่ม PAHs และสารกลุ่ม quinones (Jia et al., 2017) PAHs ใน PM2.5 เป็นสับสเตรตที่สำคัญของ CYP1 (CYP1A1, CYP1A2 และ CYP1B1) เมื่อเข้าสู่ร่างกายจะเหนี่ยวนำกระบวนการเมแทบอลิซึมผ่านเอนไซม์ CYPs และ metabolizing enzyme อื่น ๆ ได้เป็น active carcinogens เช่น diol-epoxides และ ไอออนประจุบวกว่องไว (radical cations) เป็นต้น (Moorthy et al., 2015) อย่างไรก็ดีการตอบสนองต่อสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแสดงออกของยีนจะมีความแตกต่างกันแต่ละบุคคลตามความแปรผันทางพันธุกรรม (genetic polymorphisms) และสิ่งแวดล้อม
คำสำคัญ
PM2.5, ยีน, ไซโตโครม, พี 450 1, CYPs