บทความวิชาการ
กวาวเครือขาวกับภาวะวัยทอง และการสกัดสารออกฤทธิ์ด้วย NADES
ชื่อบทความ กวาวเครือขาวกับภาวะวัยทอง และการสกัดสารออกฤทธิ์ด้วย NADES
ผู้เขียนบทความ ภญ.กรชนก อุตมะพงศ์ ภญ.ณัฐพร ทองผา และ ภก.อนวัช มิตรประทาน
สถาบันหลัก สถานเสาวภา สภากาชาดไทย
รหัสกิจกรรม 5003-1-000-005-06-2563
ผู้ผลิตบทความ สถานเสาวภา สภากาชาดไทย
การเผยแพร่บทความ ผู้ประกอบวิชาชีพทุกคน 
วันที่ได้รับการรับรอง 25 มิ.ย. 2563
วันที่หมดอายุ 24 มิ.ย. 2564
หน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่อง 2.5 หน่วยกิต
บทคัดย่อ
ภาวะวัยทองเกิดจากการที่ร่างกายขาดฮอร์โมนเอสโทรเจน ซึ่งจะก่อให้เกิดอาการต่าง ๆ เช่น ร้อนวูบวาบ (hot flush) กระดูกพรุน (osteoporosis) อัลไซไฮเมอร์ (Alzheimer's) ช่องคลอดแห้ง (vaginal dryness) เป็นต้น ภาวะวัยทองเป็นกลุ่มอาการที่พบได้บ่อยและจำเป็นต้องได้รับการรักษา ซึ่งการรักษาในปัจจุบันจะใช้ฮอร์โมนทดแทน ทำให้มีความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งเต้านม โรคหัวใจและหลอดเลือด และอื่น ๆ สำหรับหัวกวาวเครือขาว (Pueraria candollei) มีสรรพคุณบรรเทาอาการที่เกิดจากภาวะขาดฮอร์โมนเอสโทรเจนเหล่านี้ได้ดีในผู้ป่วยวัยทอง เนื่องจากมีสารสำคัญที่ออกฤทธิ์คล้ายเอสโทรเจน (phytoestrogens) ซึ่งส่วนประกอบหลักในกวาวเครือขาวจะเป็นสารกลุ่มไอโซฟลาโวนอยด์ ได้แก่ สารพิวราริน (puerarin) ไดด์ซิน (daidzin) ไดด์ไซน์ (daidzein) เจนิสทิน (genistin) และเจนิสไทน์ (genistein) ซึ่งสามารถพบสารกลุ่มนี้ในปริมาณที่สูง โดยทั่วไปตัวทำละลายที่ใช้เพื่อสกัดสารออกฤทธิ์จากส่วนหัวกวาวเครือขาวจะใช้ตัวทำละลายอินทรีย์ (organic solvent) ในการสกัดสาร สำหรับการใช้ตัวทำละลายอินทรีย์อาจก่อให้เกิดปัญหาตกค้างของตัวทำละลายในสารสกัดกวาวเครือขาวได้ ซึ่งเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยหรือผู้บริโภค นอกจากนั้นยังเป็นมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม ดังนั้นหลักการสกัดโดยใช้ Natural deep eutectic solvents (NADES) จึงเป็นอีกหนึ่งวิธีที่น่าสนใจ และสามารถพัฒนาระบบการสกัดที่มีประสิทธิภาพในการสกัดสารกลุ่มไอโซฟลาโวนอยด์จากหัวกวาวเครือขาว ซึ่งถือว่าเป็นระบบที่ปลอดภัยต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม (green extraction) อีกทั้งปัจจุบันนี้กวาวเครือขาวเป็นหนึ่งในสมุนไพรที่มีศักยภาพสูงในเชิงพาณิชย์และเป็นสมุนไพรเป้าหมายที่จะส่งเสริมเพื่อสร้างรายได้ของประเทศ ดังนั้นการพัฒนากระบวนการสกัดและผลิตภัณฑ์จากกวาวเครือขาวที่มีคุณภาพจะส่งผลดีต่อระบบการใช้สมุนไพรและระบบเศรษฐกิจของประเทศ
คำสำคัญ
Pueraria candollei, phytoestrogen, green extraction, green analysis