บทความวิชาการ
Adverse Drug Reactions and Drug Hypersensitivity Review
ชื่อบทความ Adverse Drug Reactions and Drug Hypersensitivity Review
ผู้เขียนบทความ ภญ.วรรณวรัชญ์ อารีย์, นสภ.ภัทรรัตน์ แพรเจริญ, นสภ.เกวลี สินขจร, นสภ.พรรษมณฑา แก้วพุดซา และ นสภ.ณัฐธิดา สุวรรณวงศ์
สถาบันหลัก คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
รหัสกิจกรรม 1015-1-000-006-06-2564
ผู้ผลิตบทความ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
การเผยแพร่บทความ ผู้ประกอบวิชาชีพทุกคน 
วันที่ได้รับการรับรอง 09 มิ.ย. 2564
วันที่หมดอายุ 08 มิ.ย. 2565
หน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่อง 1.5 หน่วยกิต
บทคัดย่อ
อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา (adverse drug reactions : ADRs) เป็นอาการที่เกิดขึ้นได้เมื่อมีการใช้ยาในขนาดปกติเพื่อการป้องกัน วินิจฉัย บำบัด บรรเทาแต่ไม่รวมถึงการใช้ยาในขนาดสูงหรือรักษาจากอุบัติเหตุจงใจ หรือจากการใช้ยาในทางที่ผิด ซึ่งเภสัชกรมีบทบาทในการประเมิน และจัดการอาการไม่พึงประสงค์ที่เกิดจากการใช้ยา โดยในบทความนี้ได้อธิบายถึงคำนิยามและความหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น adverse event, serious adverse effect, serious adverse drug reaction, side effect, medication error การแบ่งประเภทของ adverse Drug reaction แบบต่าง ๆ เช่น การแบ่งแบบ type การแบ่งแบบ immunologic type และ non-immunologic type อธิบายกลไกการเกิด drug hypersensitivity รูปแบบต่าง ๆ รวมถึงได้แสดงตัวอย่างแบบประเมินอาการไม่พึงประสงค์ที่นิยมใช้ในประเทศไทย ได้แก่ Thai algorithm , Naranjo’s algorithm และ WHO’s criteria นอกจากนี้ยังอธิบายถึงกลไกการแพ้ยาข้ามกัน (cross reactivity) ของยากลุ่ม beta-lactam, sulfonamides, NSAIDs และกลุ่มยากันชัก และได้รวบรวมลักษณะอาการแพ้ยาที่สามารถพบได้บ่อย เช่น anaphylaxis, urticaria, angioedema, maculopapular rash, fixed drug eruption, SJS/TEN, AGEP, DRESS, erythema multiforme, exfoliative dermatitis รวมถึงยาที่เป็นสาเหตุของอาการแพ้นั้น โดยมีจุดประสงค์ให้บุคลากรทางการแพทย์มีความรู้ และความเข้าใจเกี่ยวกับอาการไม่พึงประสงค์อย่างถูกต้อง เพื่อให้ผู้ป่วยมีความปลอดภัย ไม่เกิดการแพ้ยาซ้ำ ลดความรุนแรง และลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตจากการเกิดอาการไม่พึงประสงค์
คำสำคัญ